De consolidatie van de macht

Solvay is een boegbeeld van de eerste globalisering in de laatste maanden van de 19e eeuw. Dankzij een stevig, vroeg uitgebouwd netwerk draagt de onderneming bij tot de industriële ontwikkeling van de talrijke landen waar ze zich vestigt, hetzij rechtstreeks of in partnerschap. Solvay is niet alleen wereldleider in zijn sector, maar wordt ook erkend om zijn vooruitstrevende sociale beleid en belangrijke wetenschappelijke mecenaat.

https://youtu.be/cuODNJfjxYM

 

Een vooruitstrevend sociaal beleid 

Gezondheidszorg en pensioensystemen vormen een belangrijk onderdeel van het vooruitstrevende sociale beleid van Solvay. Vanaf 1878 worden medische centra en ziekenhuizen gevestigd in de buurt van de fabrieken. De werknemers en hun gezin kunnen er gratis terecht voor algemene geneeskunde, chirurgie, gynaecologie, tandzorg, thuisverpleging enz. Solvay vergoed de kosten van geneesmiddelen voor de arbeiders, betaalt in geval van ziekte de helft van hun loon door en dekt via een verzekeringde slachtoffers van arbeidsongevallen.

In 1879 is het eerste pensioenfonds een feit.

consolidationofpower5

 

Fabriek van Jemeppe, 1897

In zijn verovering van de wereldmarkt van sodaproducten toont Solvay al snel interesse voor de elektrolyse van zout, een chemische reactie waardoor  de productie van chloor en natriumhydroxide, of caustisch soda, in gelijke hoeveelheden mogelijk is. In 1900 start de fabriek van Jemeppe-sur-Sambre de productie op basis van het Castner-Kellnerproces, een technologie die bestaat uit de elektrolyse van kwikcellen en die de ingenieurs van Solvay verbeterd hadden. Deze fabriek zal meermaals als pionier op de voorgrond treden, met name als producent van de eerste gechloreerde oplosmiddelen vanaf 1934, pvc vanaf 1949 en waterstofperoxide vanaf 1959.

Histoire Jemeppe

 

Stad van de Wetenschap in het Leopoldpark, Brussel

Ernest Solvay is zo gepassioneerd door  de wetenschap en de rol van wetenschap voor de menselijke vooruitgang, dat hij het als ‘zijn vijfde kind’ beschouwt. Ernest is, tot zijn grote spijt, echter geen wetenschapper: door een borstvliesontsteking moet hij zijn universitaire studies stopzetten. 

Maar zodra hij zijn fortuin heeft opgebouwd, besteedt hij zijn invloed en geld aan het bevorderen van de academische wetenschappen. Hij richt diverse instituten op, waarvan er enkele op deze tekening te zien zijn: Fysiologie (1895), Handelsschool (1903) en Sociologie (1902) vormen een echte Stad van de Wetenschap in het Leopoldpark in Brussel, in de buurt van de huidige Europese instellingen.

consolidationofpower2

 

Een passie voor chemie

Natuurkunde is ongetwijfeld de favoriete wetenschappelijke discipline van Ernest Solvay. Hij staat in  voor de financiering en het toezicht op de organisatie van een reeks conferenties in Brussel, waar de briljantste geesten van die tijd aanwezig zijn. In 1911 levert een eerste bijeenkomst een rijk debat op tussen onder meer Alfred Einstein, Marie Curie, Paul Langevin, Walther Nernst, Max Planck, Léon Brillouin, Hendrik Lorentz, Ernest Rutherford en Henri Poincaré, om er maar enkele te noemen! In 1922 wordt een gelijksoortige bijeenkomst georganiseerd voor chemie. En door de jaren heen,  tot op de dag van vandaag, vinden via de Solvay Instituten deze prestigieuze Solvay-conferenties en andere bijeenkomsten plaats.

consolidationofpower7

 

Wetenschap en onderwijs eerst

In de filantropische activiteiten van Ernest Solvay staan wetenschap en onderwijs centraal. Ter gelegenheid van zijn 50e verjaardag in 1913, doet hij enkele aanzienlijke schenkingen aan universiteiten in Europa, de VS en Congo, dat dan een Belgische kolonie is. In Brussel, sticht hij een onderwijsinstituut voor arbeiders en  wereldwijd zorgt Solvay voor kinderdagverblijven, lagere scholen (op deze foto in Turda, Roemenië) en vakantiekampen voor de kinderen van de werknemers. Daarnaast verleent hij studiebeurzen aan personeelsleden en hun kinderen.

consolidationofpower6

 

De soda- en elektrolysebomen

Op industriebeurzen en wereldtentoonstellingen stelt Solvay opeenvolgende versies van deze bomen tentoon. De grondstoffen worden in de bodem weergegeven. De stam illustreert de voornaamste producten van de onderneming en de takken geven de subproducten en derivaten weer. De blaadjes staan voor de ontelbare gebruiksdoeleinden van de producten op basis van soda. Vanaf 1900 begint naast de sodaboom een tweede boom te groeien, namelijk die  van de elektrolyse waarmee de productie van natriumhydroxide en chloor in gelijke hoeveelheden mogelijk is.

consolidationofpower3b

 

Onbetwistbare overheersing

Rond de eeuwwisseling is Solvay als monoproducent leider van een sterk groeiende industrie. Met zijn partnerondernemingen in Groot-Brittannië (Brunner, Mond & Co), Duitsland (Deutsche Solvay Werke), Oostenrijk-Hongarije (Oesterreichischer Verein), de Verenigde Staten (Solvay Process Co) en Rusland (Lubimoff Solvay & Cie) beschikt de groep over 32 fabrieken, die 25.000 mensen tewerkstellen en bijna 2 miljoen ton alkaliën produceren. Het aantal werknemers en productievolume maken Solvay de grootste chemiegroep ter wereld.

consolidationofpower4

 

Een familiale aangelegenheid, 1913

Het beheer van Solvay ligt 104 jaar lang bijna volledig in handen van leden van de familie Solvay. Opmerkelijke uitzonderingen zijn Prosper Hanrez (1880-1886) en Édouard Hannon (1907-1922), twee eminente technisch directeurs die dankzij hun buitengewone inbreng tot bestuurslid zijn benoemd. Deze foto toont van links naar rechts: Louis Solvay, Edgard Hulin, Armand Solvay, Ernest Solvay, Georges Querton en Édouard Hannon.

consolidationofpower1

 

Ondertussen in de Franse Rhônevallei ...  

In 1857 richt de jonge scheikundige Prosper Monnet in Lyon één van de eerste Franse bedrijven op die de kleurstof aniline produceren. In 1895 wordt de onderneming een naamloze vennootschap onder de naam Société Chimique des Usines du Rhône (SCUR). Enkele van haar sterproducten zijn vanilline (1894), kunstmatige parfums (1896), de Aspirine du Rhône (1902), celluloseacetaat (1902) en Rhodoïd (1917), een kunststof op basis van cellulose. In 1902 lanceert SCUR het merk Rhodia om het vanillearoma en bepaalde derivaten van acetaat aan te duiden.

consolidationofpower8